طراحی سایت
يكشنبه 26 آذر 1396.
امروز:

مقاله ها

ریاء از دیدگاه قرآن و روایات اهل بیت(ع)


یکی دیگر از رذائل بسیار مُهلک و ظلمانی که اعمال سالک را به طور عجیبے حبْط می گرداند، گناه ریاء می باشد. ریاء به هر شکل و نوعی که اتفاق بیفتد عمل سالک که بال پرواز او می باشد را می شکند و مانع صعود او می گردد.

در قرآن کریم برای جملۀ آمنوا و عملوا الصاحات برکات خاص و نورانی ای فرموده شده است که سالک فقط با مداومت بر اعمال صالح می تواند به آن برکات برسد. عمل صالح به عملی که صددرصد برای خدا باشد و در آن شائبه ای از ریاء وجود نداشته باشد، گفته می شود. در نتیجه فرد مُرائی با اعمال ریایی خود هیچ گاه به آن برکات دست پیدا نمی کند و نورانیت و رشد نمی یابد.
تعریف ریـــاء

در تعریف ریاء باید گفت که مومن اعمال عبادی خود را به نیت محبوبیت در قلب دیگران انجام بدهد.

صاحب معراج در تعریف ریاء فرموده است:
《و آن عبارت است از طلب کردن اعتبار و منزلت در نزد مردم به وسیله افعال خیر و پسندیده، یا آثاری که دلالت بر صفات نیک کند. و مراد از آثار داله بر خیر، افعالی است که خود آن فعل، خیر نباشد و لیکن از آن، پی به امور خیر توان برد، مثل اظهار ضعف و بی حالی به جهت فهمانیدن کم خوراکی و روزه بودن یا بیداری شب ...》

معراج السعاده ص ۵۱۹

و حضرت آیت الله شجاعی (ره) نیز فرموده اند:
《ریاء به معنی نشان دادن اعمال عبودی به مردم به منظور نیل به منزلت در نزد آنان به جهت اغراض دنیوی است. و میشود در تعریف ریاء اینچنین گفت که: ریاء طلب منزلت در نزد مردم به سبب اعمال عبودی است》.

مقالات جلد دوم ص ۲۶۶

تــغـیـیــر نـیّـتــــ

از تعریف گذشته بدست می آید که محور و مدار ریاء به نیّت باز می گردد. به این بیان که اگر نیّت کسی از رضای حق به رضای خلق و محبوبیت در قلب آنان تغییر کند، به رذیلۀ شوم ریاء دچار گشته است و اسم مرائی یعنی ریاءکار روی آن گذاشته می شود.

اما اگر نیّت تغیر نکند ولی خطورات ریاء به دل سالک در هنگام انجام عبادات بیاید، او دچار ریاء نگشته است زیرا خطور تغییر نیّت نمی باشد بلکه خطور تلاش های شیطان و وساوس او برای به ریاء انداختن مومن به هنگام عبادت می باشد.

شیطان چون ریشۀ ریاء را در وجود سالک شناسایی می کند با تلاش ها و سعی های زیاد در پی تغییر نیت سالک می رود تا بتواند عمل او را باطل و حبط نماید و سعی او را ضایع کند.
پس سالک نباید از خطورات ریاء بترسد و گمان کند به ریاء دچار گشته است.


انـــواع ریــاء

زمانی که به روایت اهل بیت علیهم السلام رجوع می کنیم، می یابیم که ریا هم در اعمال عبادی و هم در اعمالی که ظاهرشان عبادی نیست (امور مباح) لکن می توانند بر خوبی های نفسانی دلالت کنند پیش می آید.

امام صادق علیه السلام در روایتی در مصباح الشریعه فرمودند:
اکثَرُ ما یَقَعُ الریاء فی البَصَرِ وَ الکَلامِ وَ الاَکلِ وَ الشُّربِ وَ المَجیءِ وَ المُجالسةِ وَ اللِّباسِ وَ الضِّحک وَ الصَّلاةِ وَ الحجِّ وَ الجَهادِ وَ قرائة القُرآنِ وَ سائرِالعبادات...
《بیشترین جایی که ریاء رخ می دهد عبارت است از ریاء در نگاه، گفتار، خوردن، آشامیدن، راه رفتن، مجالست، لباس، خندیدن، نماز، حج، جهاد، قرائت قرآن و سایر عبادات》.

در این روایات به روشنی بر هر دو نوع ریاء اشاره شده است؛ ریایی که در عبادات و ریایی که در اموری که بر حالات نفسانی نیکو می توانند دلالت کنند پیش می آید.


نوشتن دیدگاه

تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید